دیابت در سگ
انواع ديابت:
· ديابت نوع 1:
كه در گذشته ”ديابت وابسته به انسولين“ ناميده ميشد و هر سني را دربر ميگيرد اما در جوان ترها شايعتر است. بدن مبتلا یان به ديابت نوع 1 قادر به توليد انسولين كافي نميباشد. لذا، براي كنترل قند خونشان نيازمند انسولين تزريقي هستند. عدم دسترسي به انسولين در مبتلا یان به ديابت نوع 1 موجب مرگ و ميرشان ميشود.
· ديابت نوع 2:
در گذشته به آن ”ديابت غير وابسته به انسولين“ گفته ميشد. در سگهای ميان سال به بالا بخصوص سگهای داراي اضافه وزن، شايع است. با توجه به پديدة رو به افزايش چاقي و كم تحركي در سگهای جوان، ديابت نوع 2 هميشه به انسولين نياز ندارند و غالباً ميتوانند ديابت خود را با تغذية صحيح و كاهش وزن و فعاليت بدني كنترل نمايند. اما ممكن است به دارو نيز نياز داشته باشند. ديابت نوع 2 تقريباً 95 -90 درصد كل ديابتيها را دربر ميگيرد.
اتیولوژی:
دلیل این بیماری آسیبی است که در دراز مدت به بافت پانکراس یا لوزالمعده وارد می شود و به این ترتیب پانکراس توان خود را در ساخت مقادیر کافی هورمون انسولین از دست می دهد و هورمون انسولین نیز یک ماده مورد نیاز در کنترل میزان قند بدن است .
فاکتورهای موثر در بروز بیماری:کاهش تعداد و اندازه جزایر لانگرهانس-عوامل مادرزادی-ژنتیکی-عوامل محیطی:داروها وبیماری های آنتاگونیست انسولین-چاقی-پانکراتیت-خرابی بتاسل ها.
پاتوفیزیولوژی:
نقص در انسولین باعث کاهش عملکرد ارگانهای بدن می شود:
ü تاثیر بر عملکرد کبد و روند گلوکژنز
ü تاثیر بر کلیه وبازجذب گلوکز
ü تاثیر برمرکز سیری در هیپوتالاموس
ژنتیک و توزیع نژادی:
تریر استرالیایی بیشترین وژرمن شفرد کمترین ریسک ابتلا رادارند.
سیگنالمنت:
بیشتر در سگهای مسن 9-7سال رخ می دهد.
احتمال ابتلای سگهای ماده نسبت به سگهای نر دو برابر است.
تاریخچه وشکایات صاحب دام:
بیشتر مراجعین با این نشانه ها به کلینیک مراجعه می کنند:
کوری ناگهانی ناشی از کاتاراکت -تکرر ادرار.
تشخیص:
آزمایش ادرار-آزمایش خون
:180-220mg/dlبیماری - 130-180 mg/dl:دیابت خاموش
علایم بالینی:
1-پلی اوریا 2- پلی دیپسیا 3-پلی فاژیا 4- کاهش وزن
حیوان مبتلا دارای علایمی همچون پرخوری , پر ادراری , ضعف ، تشنگی مفرط، بیحالی و گاهی دردهای شکمی وعطش وگاهی استفراغ وآب مروارید و کاهش وزن می باشد .
درمان:
· رژیم غذایی :کاهش کالری دریافتی - افزایش فیبر جیره
· ورزش :برنامه منظم روزانه
· انسولین تراپی :روزی 2بار0/25-0/5 U/kg
(1-انسولین محلول اثر سریع و عمر کوتاه دارد و در حیوانات بستری در بیمارستان بخصوص در درمان دیابت کتو اسیدی مورد استفاده قرار میگیرد 2-انسولین ایزوفان (سوسپانسیون روی انسولین )یک فرآورده تغییر شکل یافته انسولین پروتامین روی با طول اثر متوسط است این انسولین معمولا در شروع درمان دیابت ها ی شیرین غیر پیچیده مورد استفاده واقع میشود .3 -بعضی از بیماران نیاز به دو بار تجویز در روز دارند انسولین پروتامین روی یک فرآورده با اثر طولانی است که برای یک تزریق منفرد روزانه مناسب است این انسولین ترکیبی از انسولین و کلرو روی و پروتامیت است که با تاخیر جذب انسولین از محل تزریق زیر جلدی یک درمان ذخیره ای فراهم میکند)
· دارو درمانی : روزانه 25 mg/dog (متفورمین)
مونیتورینگ:
حذف علایم بالینی- نگهداری قند خون در حدود250-100- اندازه گیری منظم قند خون- تغذیه- ورزش
عوارض دیابت:
ü رایج: Hypoglycemia- کاتاراکت- بیماریهای کلیه-پانکراتیت –کتواسیدوز.
ü غیر رایج: بیماریهای گوارشی-پوستی-عصبی-اسهال.
پیش آگهی:
بستگی به مراقبتهای صاحب سگ دارد و می تواند بیشتر از 5سال زندگی خوبی داشته باشد.
چون سگهای مبتلا مسن هستند در یک ماه اول درمان مرگ و میربالاست به دلیل بیماریهای کلیه،پانکراتیت وکتوز.
ترجمه:رامین بلالی
این وبلاگ در راستای پیشرفت علم ژنتیک و دامپزشکی توسط دکتر رامین بلالی راه اندازی شده است.